İşkence ve Kötü Muamele

Kolluk, size karşı insan onuruyla bağdaşmayan, bedensel veya ruhsal yönden  acı çekmenize ya da algılamanıza neden olan, irade yeteneğinizin etkilenmesine, aşağılanmanıza yol açan söz ve davranışlarda bulunuyorsa bunun adı işkencedir.

 

İşkence iddianız varsa bunu mutlaka rapora geçirtin, vücudunuzdaki bütün işkence izlerini nedenleri ile birlikte rapor ettirin.

 

Yakalama işlemi tamamlanmış yahut hakkında gözaltı kararı verilmiş bir kişiye:

  • vurmak,
  • itmek,
  • tükürmek,
  • hakaret etmek,
  • üstüne su dökmek,
  • saçını çekmek,
  • tehdit etmek,
  • cinsel veya sosyal açıdan taciz etmek,
  • gerekmediği halde sürekli dokunmak,
  • belli bir pozisyonda durmaya zorlamak,
  • tuvalete çıkarmamak,
  • ayakta bekletmek,
  • uyutmamak, su/yemek vermemek,
  • yüksek ışığa ve sese maruz bırakmak,
  • çok sıcak, çok soğuk mekanda durmaya zorlamak,
  • soğuktan korunmak için gerekli eşyayı temin etmemek gibi davranışların tamamı işkencedir.

İşkence ve Kötü Muameleye Maruz kalındığında Yapılacaklar

Türk Ceza Kanununun “işkence” başlıklı 94. maddesine göre; “Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur”.  Şeklinde açık bir düzenleme yer almaktadır.  Açık bu yasal düzenleme karşısında hiçbir kamu görevlisinin işkence yapmaya cesaret etmesi mümkün olmamakla birlikte çıkan bazı haber ve görüntülerden kolluk aşamasında işkence yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yasada belirtildiği şekilde bir işkenceye maruz kalan kişi, kendisinin maruz kaldığı eylemleri ( yaşandığı şekline uygun olarak, gün ve saat belirterek)sıralayarak, bu eylemlerin kim veya kimler tarafından yapıldığını ve bu eylemlere kimlerin (gözaltındaki diğer kişiler, avukatları, ziyaretçiler veya tarafsız tanıklık yapabilecek diğer görevliler…) tanık olduğunu belirtmeleri gerekir.

Bu eylemler nedeniyle rapor alınabilmesi ispat açısından iyi olur. Ancak, rapor alınamasa bile diğer delillerle işkencenin ispatı mümkün olabilir.

DELİLLER:

1– Ayrıntılı, çelişmeyen, somut ve eylemi kimin yaptığını ortaya koyabilecek net teşhisleri içeren mağdur kişinin beyanı,

2- Tanık beyanları

3-Alınabilecek psikiyatri ve diğer adli raporlar

4-Yaşanılan olayla ilgili olarak yerel ve ulusal medyada ve internette çıkan tüm haber, yazı, resim ve röportajlar delil olarak toplanmalıdır.

YAPILMASI GEREKENLER

Öncelikle delilleriyle birlikte ekte verilen örnek dilekçeye göre hazırlanacak bir dilekçe ile Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmalıdır. Savcılık şikayetinin sonucu beklenmeksizin aynı zamanda tedbir talepli olarak AYM’ye başvuru yapılmalıdır.

İşkence Suçunun Özelliği

1-Ağır cezalık bir suçtur

2-Soruşturma izni gerektirmeden resen soruşturulabilir.

3-Manevi işkence de işkence suçunu oluşturur.

4-İşkence kabul edilecek eylemlerin talimatını verenler (Emniyet müdürü, savcı…vb)  “azmettiren” sıfatıyla sorumlu olacaklardır.

5-Her mağdura yönelik eylem tek suç olarak kabul edilir. Mağdur sayısınca suç oluşur ve aynı mağdura birden fazla kişinin eyleminde her bir fail ayrı ayrı cezalandırılır.

6-İşkence suçunda zamanaşımı işlemez

Türkiye’de İnsan Hakları Konusunda Başvuru Yapılacak Merciler

Aşağıda belirtilecek kurumlara İnsan Hakları Kurumuna yapılacak başvuru ile birlikte birine veya birkaçına başvuru yapılabilir. Dilekçeler aynı mahiyette hazırlanmalı veya aynısı kullanılmalı, hangi kuruma başvuru yapılacaksa ona hitaben hazırlandıktan sonra başvuru yöntemine göre gönderilmelidir.

 

  • TBMM İNSAN HAKLARI İNCELEME KOMİSYONU

Adres: Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Bakanlıklar 06543 Ankara

  • Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi

İnternetten Başvuru www.amnesty.org.tr/

  • Türkiye Barolar Birliği İnsan Hakları Merkezi

Adresi: Oğuzlar Mahallesi Barış Manço Caddesi Av. Özdemir Özok Sokak No 8 06650 Balgat / ANKARA

Telefon: 0312 292 59 00

E-posta: barobirlik@barobirlik.org.tr

  • Türkiye İnsan Hakları Vakfı

Adres: Mithatpaşa Caddesi No: 49/11 6. Kat  06420 Kızılay/Ankara

Telefon:    +90 (0 312) 310 66 36

Fax:  +90 (0 312) 310 64 63

  • Çağdaş Hukukçular Derneği

Adres:  İlkiz sokak No : 18 / 3 Sıhhiye Ankara

E-Posta: chdgenelmerkez@gmail.com

Telefon: 0-312-232 36 69

CEZAEVİNDE İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELEYE MARUZ BIRAKILAN KİŞİLERİN YAKINLARININ HUKUKİ OLARAK YAPMALARI GEREKENLER

  1. Ceza infaz kurumu idaresinin tecrit işlemini şikâyet dilekçesi verilmesi
  2. Sulh ceza hâkimliğine tutukluluğa itiraz dilekçesi verilmesi (Daha ayrıntılı bir dilekçe örneği internet sitesinde ayrıca bulunmaktadır.
  3. Ceza İnfaz Kurumu idaresi tarafından eşleriyle sağlıklı bir şekilde görüştürülmeyen ve ayrıca eşinin ceza infaz kurumunda yeterli hukuki destek alamadığı için tutukluluk durumu ile ilgili yasal başvuru hakkını yeteri kadar kullanıp kullanamadığı hususunda ciddi kaygıları bulunanların eşleri adına tutukluluğun yeniden değerlendirilmesi ile ilgili dilekçe verilmesi
  4. Ceza infaz kurumu idaresinin tecrit işlemi ile ilgili inceleme talebinde bulunulması
  5. Gözaltı sırasında kötü davranan ve baskı uygulayan kolluk  görevlileri hakkında suç duyurusu
  6. Soruşturmanın akıbeti ve soruşturma dosyasından belge ve delilleri almak için Cumhuriyet Savcılığına dilekçe verilmesi.
  7. Cezaevi idaresinin ve gardiyanların görevi kötüye kullanmalarına ilişkin Cumhuriyet savcılıklarına şikâyet dilekçesi verilmesi.
  8. Cezaevi idaresi hakkında Adalet Bakanlığı, Ceza Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Teftiş Kuruluna isim vs. varsa bunlar dâhil edilerek şikâyet edilmesi ve işkence ve kötü muamelede bulunan görevlilerin açığa alınmasının talep edilmesi (Bu konuda internet sitesinde işkence başlığı altında hazırlanmış bir dilekçe yer almaktadır. AİHM’ye göre işkence ve kötü muamelede bulunan kamu görevlileri açığa alınmak zorundadır; bu, etkin soruşturmanın bir gereğidir).
  9. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması (Hücreye konulan tutukluların acil tedbir talepli olarak AYM’ye yapacakları başvuru için hazırlanmış bir başvuru formu internet sitesinde yer almaktadır. Ancak ileride AYM ve AİHM önünde iddialarınızı ve sizden beklenenleri yaptığınızı göstermek için, bu belgede tavsiye edilen dilekçelere dair resmi kurumların verdiği kararları, tüm bilgi ve belgeleri bir dosyada dosyalayıp mutlaka saklayınız.).
  10. Cezaevi Savcısı, Cumhuriyet Başsavcısı ve Cezaevinden Sorumlu Başsavcı Vekili hakkında HSYK’ya suç duyurusunda bulunulabilir, ancak asılsız denerek başvuran hakkında iftira sucundan işlem yapılmaması için, somut bilgilere dayandırmalı veya duyduğuma göre, aldığım bilgilere göre bu şekilde iddialar var araştırılsın denebilir.
  11. Yukardaki makamların soruşturma izni vermemeleri durumunda İdari Yargıya İtiraz dilekçesi verilmeli.
  12. OMBUDSMANLIK, Kamu Denetçiliği Kurumuna internet üzerinden başvuru yapılabilir, Çocuklar için ayrı bir çocuk internet sayfası üzerinden başvuru yapılabiliyor.
  13. TBMM insan Hakları İnceleme Komisyonu, Devlet Denetleme Kurulu, TBMM Dilekçe Komisyonuna dilekçe verilebilir.
  14. Siyasi patilere dilekçeyle başvuru yapılabilir.

Yukarda bahsi geçen kurumlara itiraz ve şikâyet dilekçeleri aşağıda paylaşılmış olup, belirtildiği gibi, ileride AYM ve AİHM önünde sizden beklenenleri yaptığınızı ispatlamak için mutlaka tüm kararları bir dosyada arşivleyip saklayınız.

News Reporter